Turkije tweede economie van Europa in 2025. 

Volgens de heer Palacioglu, directeur van de afdeling buitenlandse handel van de Istanbul kamer van Koophandel zal Turkije de 2e economie van Europa zijn rond het jaar 2025. Dat lijkt erg ambitieus maar kijkende naar de huidige ontwikkelingen,  bevolkingsopbouw en het aantal industrieën die zich al hebben gevestigd sterkt dit zijn mening. “Turkije heeft nu meer dan 70 miljoen inwoners, het grootste gedeelte is onder de 30 jaar. De jonge mensen zijn goed opgeleid. Turkije telt veel universiteiten en is populair als productieland. Zo is op dit moment Turkije de grootste producent van auto´s. Belangrijke reden is dat de thuismarkt erg groot is en veel potentie heeft”.

Redenen genoeg om deze zeer interessante markt te gaan onderzoeken en te bezoeken. Een groep van 15 noordelijke bedrijven is samen met de Kamer van Koophandel de laatste week van september vertrokken naar Izmir en Istanbul. Deze reis werd mede mogelijk gemaakt door het exportproject WiN! Ondersteund door EFRO, SNN en EZ/KOMPAS.

 Alle deelnemende bedrijven hebben een individueel reisprogramma ontvangen aan de hand van een intake gesprek waar zij kenbaar hebben gemaakt met welke partijen zij in contact gebracht wilden worden. De Turks-Nederlandse organisatie Jamao Trading  uit Mierlo heeft het matchmaking programma voor hen samengesteld.

De eerste stad die door de delegatie aangedaan werd was Izmir. Izmir is een stad gelegen in het Zuid westen van Turkije. Een stad met 3.4 miljoen inwoners. Deze stad geldt als een socialistisch bolwerk binnen Turkije. De stad is erg vooruitstrevend, ontwikkeld en aangenaam om in te vertoeven. Maar liefst 6 universiteiten telt de stad en geldt als een van de meest vrouwvriendelijke steden van Turkije. De meeste vrouwen zijn modern gekleed en slechts een beperkt percentage vrouwen loopt er met een hoofddoek op.  De stad heeft een eigen haven met  toegang tot de Middellandse Zee.

Kijkende naar de ontwikkeling van de stad en de grootte hiervan is Izmir een zeer aantrekkelijke partner voor Noord Nederland. Izmir is een moderne westerse stad. De eerste contacten met Izmir zijn in december 2007 gelegd. Een delegatie van 30 Turkse bedrijven heeft toen Friesland bezocht. Dit was onder aanvoering van de President van de Izmir Kamer van Koophandel de heer Demirel. Delegatieleider Evert Jan Schouwstra van de Kamer van Koophandel Noord Nederland heeft hem een tegenbezoek gebracht. Dit werd zeer op prijs gesteld. Nederland is momenteel de grootste investeerder in Turkije en dit werd door de heer Demirel bevestigd. Hij gaf aan zeer gesteld te zijn op de relatie met Noord Nederland waarbij hij verwees naar zijn bezoek aan Friesland. Voor 2010 plant hij een handelsreis naar Nederland en dan zal Noord-Nederland zeker bezocht gaan worden. In Izmir staan rond de 75.000 bedrijven ingeschreven. Dit is vergelijkbaar met het aantal actieve bedrijven (85.000) in Noord Nederland.  

Na 2 werkdagen in Izmir is de groep gevlogen naar Istanbul. Met de luchthaven van Istanbul was al  kennis gemaakt. Om het land te kunnen binnen komen moet een visum gekocht worden voor € 15. Een mooie bron van inkomsten voor Turkije. Daarna moest men geduld (± 45 minuten!) hebben om voorbij de douane te komen.  Istanbul is een wereldstad met meer dan 16 miljoen inwoners. De stad beweegt, leeft en door de vele prachtige sites een prima stad om te bezoeken als toerist. Voor het afleggen van zakengesprekken is het verkeer een uitdaging. Wil je van west naar oost reizen dan is de veerboot een goede oplossing. Neem je de taxi, dan zul je zeker tijdens de piek tijden veel geduld moeten hebben. Een taxi is goed betaalbaar maar je moet er wel op voorbereid zijn dat slechts een aantal taxichauffeurs Engels spreekt. Zakelijk is Istanbul het meest interessant. Daar gebeurt het en daar moet je zijn. Alle grote bedrijven hebben daar hun vestiging of hoofdkantoor.  In Istanbul heeft Schouwstra de Istanbul Kamer van Koophandel bezocht. Momenteel is Turkije “hot”. Jaarlijks ontvangen zij zo´n 100 delegaties uit verschillende landen. Schouwstra: “Je moet dan met een goed verhaal komen om je te kunnen onderscheiden en aandacht te krijgen voor je regio. Vooral in de ontwikkelingen van de pieken in het Noorden: o.a. water(technologie), energie en sensoring was de nodige interesse”. 

Bij de overkoepelende organisatie van Turkse Kamers van koophandel in Ankara werd geadviseerd om ons te richten op de regio´s buiten de 3 grote steden. De hele Europese Gemeenschap stort zich momenteel op het zakendoen met Istanbul waarom dan niet gaan kijken naar andere regio´s waar de groei en de vraag ook sterk toeneemt maar waar het aanbod nog beperkt is. Daar kun je als Noordelijke regio je mogelijk gemakkelijker onderscheiden.

Turkije heeft net als de rest van Europa last van de financiële crisis. De sterke groeicijfers van de laatste jaren (rond de 7% - hoogste binnen Europa) worden niet gehaald. Toch heeft het land voldoende potentie om snel de draad weer op te pakken. In Turkije wil men hard werken en is het opleidingsniveau sterk aan het toenemen. Omdat hun thuismarkt groot is, is de interesse van vele producenten om daar naar toe te gaan groot. Dit geeft een bepaalde mate van zekerheid voor de toekomst. Daarnaast is hun positie als energieknooppunt sterk. Zij hebben touwtjes in handen die op een positieve manier uitgespeeld kunnen worden richting EU.  Istanbul en Izmir en in wat mindere mate Ankara zijn al of verwesteren snel. Alleen al deze 3 steden hebben een gezamenlijke bevolking van rond de 25 miljoen. Een geweldige potentiële markt voor veel aanbieders. Het betreden van de markt is niet voor elk product optimaal. Rekening moet gehouden worden met importrestricties of specifieke regelgeving. Ook hier geldt een goede voorbereiding is het halve werk!

De handelsmissie is door alle deelnemers als zeer goed ervaren. Er is veel kennis opgedaan, offertes geschreven en de eerste orders geboekt. Naar aanleiding van de reis hebben de deelnemers een aantal suggesties en tips:

Albert Hoeksma en Janet Lebbink van TEN uit Heerenveen:

“ De mensen zijn erg open en direct. Daardoor hebben wij vrij snel een goed beeld kunnen krijgen van de levensmiddelenmarkt.”Uiteraard is een goede voorbereiding en een snelle opvolging essentieel. Als voorbereding hebben wij vragenlijsten gemaakt.”.

Stephen Heal van Meatproteins te Groningen:

Door deel te nemen aan de handelsmissie en een externe partij de matchmaking te laten verzorgen zijn wij in contact gekomen met partijen die anders de deur voor ons gesloten zouden houden. Een dergelijke reis is comfortabel omdat alles voor je georganiseerd wordt. 

Eric Gerritsma van Tuinbouwmechanisatie Gerritsma uit  Zeegse

 “op apparatuur waar chemische producten bij gebruikt worden moet een soort Kema keur voor aangevraagd  worden. Dit keurmerk is gerelateerd aan de merknaam en wordt door één Turkse partner aangevraagd. Wil je in zee met een andere partner in een ander gebied, dan zul je deze aanvraag een 2e keer moeten doen. Dit is prijzig”.

De meeste bedrijven werken met agenten en verkopen via andere agenten waardoor zij grote delen van het land afdekken. Daardoor is het niet mogelijk om over een gebiedsindeling afspraken te maken”

Sjoerd en Bea Kruidhof van Axtra uit Wergea

“Een aantal van de bedrijven die wij bezocht hebben gaven aan dat er in Turkije een fabrikant is van voorzetapparatuur. Om deze te beschermen bestaan er mogelijk importrestricties. Wij zullen een proefzending met inklaring gaan voorleggen en hopen daardoor definitief te weten te komen of hun reis waardevol is geweest”.

Bij een aantal afspraken is gebruik gemaakt van een tolk.  Om deze contacten in de toekomst  te kunnen blijven onderhouden zal altijd gebruik gemaakt moeten worden van een tussenpersoon of tolk. Dat is best lastig en het is maar de vraag of dit op den duur vol te houden is”.

Dino Botescu van Roelland Engineering uit Groningen

Het viel hem op hoe hongerig men is in het verkrijgen van meer kennis. Waar ik mij over verbaasd heb is de zakengeest die er in Turkije heerst. De Turken zijn erg creatief om overal business uit te halen”

Hij adviseert om een aantal troeven achter de hand te hebben waanneer je een gesprek in gaat. Ga ervan uit dat jij bij degene waar je mee aan tafel komt te zitten zelf graag aan jou wil verkopen. Sluit je daar niet voor af. Dit kan extra kansen voor je bedrijf opleveren.

Bert Eising van de firma Broekema uit Veendam

“Door bepaalde bedrijven, die op dit moment geen behoefte hebben aan mijn producten,  te vragen wie zij mij zouden adviseren om mee in contact te komen voor onze producten kreeg ik geweldige leads.  Deze Turkse bedrijven brachten mij in contact met hun beste contacten. Niemand wil je aan bedenkelijke contacten helpen”.

Wat mij verder opgevallen is, is hun bereidheid om alles uit te leggen en te laten zien. Ook hun fouten. Door zich kwetsbaar op te stellen krijgen zij zinnige opmerkingen ter verbetering.

Steven Bouma van Van der Meulen Meesterbakkers

“Het zakendoen met de retailers in Turkije is niets anders dat in andere West Europese landen. Zij willen inkopen tegen een zo laag mogelijke prijs en daarbij promotiebijdragen afdwingen”. 

Over het niveau van zakendoen is hij onder de indruk. Mijn advies is om goed voorbereid af te reizen naar een klant. In het geval van een retailer is het zaak om je eerst in zijn winkels en concept te verdiepen alvorens bij hen op de thee te komen.  Door daar eerst tijd in te stoppen wek je bij hun vertrouwen en geef je aan optimaal in hen geïnteresseerd te zijn.

Jeroen van de Ende, port manager bij Harlingen Seaports omschrijft zijn Turkse contacten als serieus, gevoelsmensen en die bij het schudden van handen je kunt vertrouwen.

Hij zweert bij een goede tolk die begrijpt wat je doet. Een goede tolk kan de deur voor je openen.

John Have van Cake Art uit Harlingen

Ons streven is om met één partner in Turkije te gaan werken. Alleen als deze partij het wenst stellen wij samen een contract op. Wij gaan er echter vanuit zonder contract te werken. Als er over en weer vertrouwen is dan is een contract niet nodig.

Wel is het zo met onze producten dat gelijk over de prijs gesproken wordt. Er worden direct grote aantallen in het verschiet gesteld waar uiteindelijk slechts een beperkt aantal van over blijft. Voor de Turken een kans om je uiterste prijs te weten te komen. Ook het kennisniveau van de bedrijven was erg hoog. Men weet wat er in de wereld te koop is.

Rico Jalink van Score uit Tolbert

Allemaal zeer goed opgeleide mensen die de Engelse taal goed spreken. De mensen waren allemaal erg stipt, goed gekleed maar vooral zeer goed voorbereid op mijn bezoek. Allen hadden mijn website bekeken en verder onderzoek naar ons bedrijf gedaan. Zij stelden mij zeer goede vragen.

Zijn advies: start in istanbul. In deze stad gebeurt het. Maak gebruik van het openbaar vervoer om alle verkeersdrukte te voorkomen.

Alessia Cogotti van  Tjoapack uit Emmen:

De mensen spreken zeer goed Engels en als vrouw wordt je volledig serieus genomen. De mensen zijn goed opgeleid, erg open-minded en nieuwsgierig. Zij willen knokken voor de kansen die zij krijgen.  Daarnaast hebben zij gastvrijheid hoog in het vaandel.

Zij adviseert een ieder zelf deze markt te gaan bekijken. “Als je de markt door een derde laat onderzoeken krijg je bijna nooit precies de vragen gesteld waar jij graag een antwoord op wilt hebben.  Ook kun je zelf reageren op de zaken die verteld worden”. 

Lulof Dijk van Airco-Fin uit Nieue Pekela

Door rechtstreeks met de raffinaderijen te spreken hebben zij ons geadviseerd welke Turkse bedrijven koelsystemen bouwen. Dit zijn de partijen waar wij mee in contact willen komen. Door  met hen in gesprek te gaan krijg je veel meer informatie dan wanneer je dat via de telefoon of per e-mail zou doen. Vooral de openheid in het geven van informatie heeft hij als erg positief ervaren.